25 mrt. 2026
Inbreng bij motie vreemd BBB ‘Fryslân stuurt Den Haag de rekening’
Voorzitter,
Partij voor de Dieren wordt blij van de motie ‘Fryslân stuurt Den Haag de rekening’ van BBB.
Wij worden hier blij van om twee redenen.
De eerste reden dat Partij voor de Dieren blij wordt van de motie is uiteraard dat deze motie een duidelijk signaal afgeeft richting Den Haag. Ook Partij voor de Dieren is tegen gaswinning en tegen afwenteling van schade als gevolg van gaswinning op onze burgers. Fryslân is geen wingewest. Punt.
De tweede reden dat Partij voor de Dieren blij is met deze motie is de precedentwerking. Oftewel als deze motie aangenomen wordt, is dit een motie waarop ook anderen zich kunnen beroepen.
In de motie staat heel duidelijk: “Bodemdaling in Fryslân, mede als gevolg van gaswinning leidt tot complexe en peperdure opgaven voor ons waterbeheer.”
En er staat: “Het principe 'de veroorzaker betaalt' moet ook gelden voor de Rijksoverheid en de mijnbouwsector.”
En in het dictum staat bovendien: In samenwerking met Wetterskip Fryslân een heldere, financiële doorrekening te maken van de gestegen waterschapslasten die direct of indirect toerekenbaar zijn aan de bodemdaling (mede)veroorzaakt door mijnbouw.
Maar voorzitter, bodemdaling wordt niet alleen veroorzaakt door gaswinning. Er is jarenlang gekozen voor het kunstmatig laag houden van het waterpeil in het belang van de landbouw. Met bodemdaling als gevolg. Mag je dan waterschapslasten laten stijgen om gevolgen tegen te gaan die direct of indirect toerekenbaar zijn de bodemdaling mede veroorzaakt door een te laag waterpeil? Deze motie zal ertoe bijdragen dat dit niet meer kan. En aangezien het waterschap de kosten dan niet meer kan opbrengen, zal het waterpeil omhoog gaan. Goed voor het klimaat en goed voor weidevogels.
Maar de precedentwerking gaat verder. Afgelopen week was in het nieuws dat biologische boeren hun producten niet of alleen tegen een veel lagere prijs kunnen verkopen, omdat landbouwgif van de buurman ook op hun percelen terecht kwam. Het principe ‘de veroorzaker betaalt’ is dan ook toepasbaar op provincie Fryslân als deze een vergunning afgeeft.
Dit geldt ook voor gezondheidsschade als gevolg van landbouwgif. Hier geldt dan bovendien het voorzorgbeginsel: juist als er sprake is van wetenschappelijk onzekerheid – wetenschappelijk onzekerheid en dus niet zekerheid – is de overheid gehouden om terughoudend te zijn met het afgeven van vergunningen voor landbouwgif. Simpel gezegd: bij twijfel niet doen. Geeft provincie Fryslân toch een vergunning af, dan is het principe ‘de veroorzaker betaalt’ eveneens van toepassing.
Dit betekent dat vergunningen voor landbouwgif zullen worden uitgefaseerd. Goed voor de biodiversiteit, goed voor biologische boeren en vooral: goed voor onze gezondheid.
Kortom, Partij voor de Dieren is blij met deze motie vanwege het duidelijke signaal tegen gaswinning en de precedentwerking gekoppeld aan het principe ‘de veroorzaker betaalt’.
Partij voor de Dieren zal blijmoedig voor deze motie stemmen.
Dank u wel.